هیجان با نور و لیزر
منشور (ادوات اپتیکی و فوتونیکی)

 

منشور
منشور یک محیط شفاف است که از دو سطح تخت غیرموازی تشکیل گردیده است. محل برخورد این سطوح، زاویه راس منشور و سطح مقابل راس، قاعده منشور نامیده میشوند.
بدلیل وابستگی ضریب شکست به طول موج، معمولا از منشور برای پاشاندن نور، یعنی تفکیک طول موج های مختلف نور استفاده میشود. این خصوصیت منشور در دستگاه های طیف سنجی مانند طیف نماها، طیف نگارها و ...  کاربرد دارد.
کاربرد عمده ی دیگر منشور در جابجایی، انحراف یا تغییر سمتگیری یک باریکه نور یا تصویر است. در این نوع کاربرد، منشورها را به گونه ای در مسیر نور قرار میدهند که باعث جدایی رنگهای مختلف نگردند. همچنین یکی دیگر از کاربردهای منشور استفاده بجای آینه از طریق بازتاب کلی است که از طرفی بخاطر ضخامت و حجیم بودن آن انعطاف آینه را ندارد و از طرف دیگر بازتاب صد در صد و بدون ریسک ایجاد می کند که در برخی کاربردها نسبت به آینه ارجهیت پیدا می کند.
موارد زیر، از جمله منشورهای متداول هستند:
-          منشور پاشنده: ضریب شکست این منشور به طول موج نور بستگی دارد بنابراین عمده کاربرد آن، در پاشندگی نور سفید به مولفه های طول موجی آن است.
-          منشور افام: این منشور ترکیبی از دو منشور با پاشندگی های کم و زیاد است که برای انحراف زاویه ای پرتو بدون ایجاد پاشندگی رنگی  بکار میرود.
-          منشور دید مستقیم: این منشور، باریکه نور را بدون انحراف، به مولفه های بینابش می پاشد.
-          منشور راست گوشه: این قطعه اپتیکی یک منشور انحراف ثابت است که زوایای آن، به ترتیب  45-90-45 درجه  میباشند. اگر پرتوها روی وجه اول منشور بتابند، با زاویه 90 در جه منحرف میشوند.  چون زاویه فرود پرتوها روی وتر 45 درجه است، بنابراین شاهد بازتاب کلی داخلی خواهیم بود.
-          منشور دو : این منشور هم ارز یک تیغه تخت موازی است و وقتی در نور همگرا یا واگرا بکار رود، آستیگماتیسم وارد میکند. در این سیستم، پرتوها بطور موازی با وتر، به منشور وارد میشوند. در اینجا، پرتوها بعد از شکست، به طرف پایین در سطح ورودی و بازتاب از وتر به بالا و شکست مجدد در سطح خروجی، از منشور خارج میشوند.
-          منشور تاق دیس: اگ رخ یک منشور راست گوشه با یک تاق شیروانی یعنی دو سطح تحت زاویه ی 90 درجه نسبت به هم، جایگزین شود، منشور تاق دیسی نامیده میشود. بکارگیری تاق دیس باعث میگردد که در جهت عمود بر لبه تاق، توان تفکیک از حد پراش تقریبا نصف شود. این عمل ناشی از قطبش و جابجایی فاز در بازتاب است.
-          منشور پنتا: این منشور تصویر را نه وارون و نه چپ به راست میکند بلکه کار آن انحراف دادن خط دید به اندازه 90 در جه است.
Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی