کتابخانه مرکزی
پایان نامه های سال 99: بررسی نقش تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر ایلخانان بر تکوین هویت جدید ایرانیان
بررسی نقش تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر ایلخانان بر تکوین هویت جدید ایرانیان​


چکیده 

 

هویت مقوله ­ای پیچیده، چند بعدی، سیال و بغرنج است که در بستر تاریخ و متأثر از اقتضائات گوناگون با تغییر، تحول و دگردیسی های فراوان، بارها دچار بازسازی، بازاندیشی و بازپروری شده و متأثر از شرایط حاکم، نمود یافته است. مطالعات و بررسی های تاریخی حکایت از یک تقسیم بندی سه گانه هویتی در تاریخ ایران دارد:

الف) هویت قدیم ایرانی؛ (که در ایران باستان شکل گرفت و مشخصاً در عصر ساسانیان تعیّن یافت).

ب) هویت جدید ایرانی؛ (که دوره ایلخانان عصر تکوین و عصر صفویه دوره تعیّن آن است).

پ) هویت معاصر ایرانی؛ (که با جنگ های ایران و روس شروع و در عصر مشروطیت تعیّن می یابد).

هویت جدید ایرانی که در عصر صفویه به‌واسطه شکل گیری مرزبندی‌های نسبتا مشخص جغرافیایی و  سیاسی و تقابل با غیریت حکومت‌های پیرامونی نظیر امپراطوری های سنی‌مذهب مغولان کبیر در هند، عثمانی‌ها و ازبک‌ها و همچنین متاثر از الزامات، اقتضائات، بسترهای تاریخی، تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مجال ظهور و بروز یافت در واقع بن‌مایه، آبشخور و ریشه‌هایش به عصر ایلخانان بعنوان «عصر پیش‌درآمد» یا «عصر میان‌پرده» باز می‌گردد. سقوط خلافت عباسی، حذف اسماعیلیان، از بین بردن و یا مطیع کردن حکومت های محلی مختلف و ایجاد یک نظام سیاسی یکپارچه، اسلام آوردن برخی از ایلخانان مغول، شکل‌گیری تقابل و غیریت با سایر اولوس‌های چنگیزی، تقابل با ممالیک مصر، احیای برخی از آداب،رسوم وسنن ایرانی، احیای روحیه حماسی ایرانی، ترویج و توجه به فرهنگ شاهنامه‌ای، گرایش و یا علاقه‌ی  برخی از ایلخانان به تشیع و ایجاد فضای تسامح و تساهل مذهبی، پدیداری مرزبندی های سیاسی و جغرافیایی در تقابل با «آن‌دیگری» (سایر اولوسها چنگیزی و ممالیک مصر) عواملی بودند که خواسته یا ناخواسته، متاثر از فضای جدید شکل‌گرفته با مدیریت نخبگان دیوانسالار ایرانی و حمایت از رسوم، یادمانها و شاخصه‌های فرهنگی و ساخت فضای معنایی جدید، مقدمات و مقوّمات پدیداری و برساخته شدن هویت جدید ایرانی که مشخصا در عصر صفوی تبلور یافت را در عصر ایلخانان فراهم آوردند.

در حقیقت بنیان‌هایِ تباریِ شاخصه‌هایِ هویتِ جدیدِ ایرانی همانند وحدت دولت، وحدت سرزمین، وحدت مذهب و تشخص مرزبندی های سیاسی، زبانی، جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی که در عصر صفویه بروز و ظهور یافت ریشه در تحولاتِ پیدا و پنهانِ عصر ایلخانان دارد. از اینرو در این رویکرد، هویت جدید ایرانی با ساختار و بافتاری سیال، چندوجهی و زایشی، دارای مولّفه‌ها، شاخصه‌ها و ریشه های دیرین و کهنی است که در عصر صفویه متاثر از زمانه و زمینه فرصت زایش، تکوین، بالندگی و بازآرایی یافت.

 

کلید واژه ها : هویت، هویت جدید، ایران، ایرانی، مغولان، ایلخانان، صفویه، تحولات، تکوین، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تشیع، خلافت عباسی، زبان فارسی، مرزبندی سیاسی​








Study of the Role of Political, Social and Cultural Developments of the Ilkhanate Era on the Formation of a New Iranian Identity


By: Ebrahim Kiani Mehr



Identity is a complex, multidimensional, fluid and complex category that has been reconstructed, rethought and revised many times in the context of history and affected by various circumstances with many changes, transformations and transformations, and has been reflected in the prevailing conditions. Historical studies and investigations indicate a threefold division of identity in the history of Iran:

A) Old Iranian identity; (Which was formed in ancient Iran and was clearly determined in the Sassanid era).

B) The new Iranian identity; (The period of the Ilkhans is the period of creation and the Safavid era is the period of its determination).

C) Contemporary Iranian identity; (Which begins with the Iran-Russia wars and is determined in the age of constitutionalism).


The new Iranian identity in the Safavid era due to the formation of relatively clear geographical and political boundaries and confrontation with the alienation of peripheral governments such as the Sunni and religious empires of the Great Mongols in India, the Ottomans and Uzbeks and also affected by social, cultural, political, historical contexts The opportunity to emerge and its origins, in fact, its origins and roots go back to the patriarchal era as the "advanced age" or the "middle age". The fall of the Abbasid Caliphate, the elimination of the Ismailis, the overthrow or subjugation of various local governments and the creation of an integrated political system, the conversion of some Mongol Ilkhans to Islam, the formation of confrontation and other zeal with other Ungis, the confrontation with the Egyptian lands, the revival of some customs Iranian customs and traditions, the revival of the Iranian epic spirit, the promotion and attention to Shahnameh culture, the tendency or interest of some Ilkhans to Shiism and the creation of an atmosphere of religious tolerance, the emergence of political and geographical demarcations in opposition to "other" Egypt) Factors that, willingly or unwillingly, influenced by the new space formed by the management of the Iranian bureaucratic elites and the protection of cultural customs, monuments and features and the construction of a new semantic space, the emergence and emergence of new Iranian identity, especially crystallized in the Safavid era They found the find in the Ilkhanate era.

In fact, the contrived foundations of the characteristics of the new Iranian identity, such as state unity, territorial unity, religious unity, and the identification of political, linguistic, geographical, historical, and cultural boundaries that emerged in the Safavid era, are rooted in the overt and covert developments of the Ilkhanate. Therefore, in this approach, the new Iranian identity with fluid, multifaceted and reproductive structure and texture, has ancient and ancient components, characteristics and roots that were found in the Safavid era influenced by the time and opportunity of birth, development, maturity and rearrangement.


Keywords: Identity, new identity, Iran, Iranians, Mongols, Ilkhans, Safavids, developments,political, social, cultural, Shiism, Abbasid caliphate, Persian language, political demarcation


اداره کتابخانه مرکزی Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی